Lees ons manifest over het belang van ontmoetingsplekken.

1. Doorbreek de systeemdwang

De huidige zorgwetten (WLZ, ZVW, WMO) belemmeren lokale samenwerking. Stop met kastje-naar-de-muur-gedrag. Maak ruimte voor oplossingen van onderop. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) biedt hier aanknopingspunten voor. Met het Integraal Zorgakkoord (IZA), en in het verlengde het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), zijn belangrijke stappen gezet om de zorg en ondersteuning voor mensen toekomstbestendig te maken. Het kabinet zet in op het verbreden, concretiseren en versnellen van de ingezette beweging. Specifiek voor de doelgroep ouderen is in samenhang met het AZWA het hoofdlijnenakkoord ouderenzorg (HLO) tot stand gekomen.

2. Geef zorgzame gemeenschappen de ruimte

Vertrouw op de kracht van de wijk: vrijwilligers, burenhulp, gemengde woonvormen en sociale verbinding. Minder regels, meer vertrouwen. Zorgzame buurten leveren meer levenskwaliteit, minder zorgkosten, meer arbeidsparticipatie en gezondere inwoners. De samenleving wordt er sterker en menselijker van. ‘Toch blijkt het lastig om financiering rond te krijgen. Gemeenten en zorgverzekeraars investeren miljarden zonder onderbouwing, terwijl kleine burgerinitiatieven vaak vastlopen in bureaucratie.’ Zo bepleit Vilans een betere aansluiting van formele zorg op zorgzame buurten.

Integrale gemeenschappen zijn het fundament voor toekomstbestendige zorg. Hierbij werken alle partijen – zorg, welzijn, sociaal domein, wonen én actieve bewoners – op lokaal niveau samen in een ecosysteem van gelijkwaardige partners. Daarbij staat de menselijke maat centraal, met een systeem dat dienend is aan de samenleving in plaats van andersom.

3. Investeer duurzaam in buurtinitiatieven en ontmoetingsplekken

Structurele financiering voor initiatieven die zich al bewezen hebben, voorkomt uitputting en versnippering. Laat inzet en bewezen impact niet afhangen van tijdelijke potjes. Een zorgzame gemeenschap ontstaat niet vanzelf. Ondersteun buurtgerichte ontmoetingsplekken met structurele middelen. ‘Elke geïnvesteerde euro in een structureel gefinancierde krachtenbinder betaalt zich zes keer uit’, aldus hoogleraar gezondheidseconomie Marcel Canoy.

Het ontmoeten heeft nog een belangrijke dimensie en dat is het zien van en omgaan met de pluriformiteit in onze samenleving. Mensen met andere culturele achtergrond, mensen met onbegrepen gedrag en mensen met een andere mening. Dit normaliseert en harmonieert. Anderen zijn geen vreemden meer, waarop vooroordelen worden geprojecteerd. Maar met het elkaar in de ogen kijken, of alleen al het samen koffiedrinken, ontstaat er contact. En dat contact zorgt meteen voor verbinding. De drempel om iemand te helpen of om hulp te vragen wordt daarmee lager. 

4. Maak buurten dementievriendelijk

Ouderen en ook mensen met dementie willen thuis blijven wonen in hun eigen buurt. Dat lukt alleen in een buurt die hen begrijpt en ondersteunt. Zinvolle daginvulling en ontmoetingen verminderen eenzaamheid en zorgbehoefte, waardoor het aantal zorgarme jaren toeneemt. Stimuleer initiatieven die werken met de training van Samen Dementievriendelijk. Lees hier meer over in de Focusbrief voor gemeenten (Alzheimer Nederland, 2025).

Tot slot

Door de focuspunten uit dit manifest op te nemen in uw verkiezingscampagne biedt u een lonkend perspectief voor een houdbaar zorg- en welzijnsstelsel. Door vooral heil te zoeken búíten de zorg: bij een gezonde samenleving in Hoevelaken, Nijkerkerveen en Nijkerk.  

---